Tra B'lao

Trà B'lao

Thành phố Đà Lạt và thị xã Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng những ngày cuối năm 2006 tưng bừng Lễ hội văn hóa Trà. Đây là lần đầu tiên Việt Nam tổ chức lễ hội tôn vinh cây chè và cũng là dịp giới thiệu về văn hóa Trà của người Việt, cùng thưởng thức hương vị trà Bảo Lộc – Lâm Đồng và nhiều loại trà của mọi miền đất nước.

Lịch sử đệ nhất danh trà

Cây chè xuất hiện đầu tiên vào năm 1927 tại Cầu Đất (Đà Lạt), sau đó nó có mặt tại Di Linh và tiếp theo là ở B’lao năm 1930 (mà ngày nay gọi là Bảo Lộc). Như vậy, cây chè là một trong những loại cây công nghiệp xuất hiện sớm nhất và khẳng định được vị trí chủ đạo của mình ở vùng đất B’lao này, bắt đầu từ những đồn điền của người Pháp như Felit B’lao, B’lao Sierré... sau đó đến các trang trại, các rẫy chè, vườn chè trong các hộ gia đình. Ngay từ ngày đầu, những người sản xuất trà ở B’lao đã lấy địa danh B’lao để đặt tên cho sản phẩm của mình. Các danh trà sau này ngoài tên gọi cơ sở sản xuất của mình đề phải dùng chữ “Trà B’lao” trên bao bì cho danh trà của họ như Quốc Thái, Đỗ Hữu, Trâm Anh, Rồng Vàng, Ngọc Trang, Thiên Thành.... Qui trình chế biến trà B’lao phần lớn đều luộc qua, ép bớt nước đắng rồi mới sao khô và ướp hương, đóng gói. Hương ướp trà ở B’lao chủ yếu dùng hoa sói và hoa nhài. Đặc biệt loài hoa sói rất thích hợp với khí hậu Bảo Lộc, hạt hoa sói nhỏ, trắng như hạt gạo nếp và có mùi hương rất hợp với trà. Tuy có nhiều cách chế biến khác nhau nhưng trà B’lao có đặc điểm ngọt giọng và thơm. Nghề làm trà ở B’lao đã thành nghiệp cha truyền con nối. Chủ danh trà Đỗ Hữu năm nay 73 tuổi, đã có thâm niên làm trà 48 năm. Còn người con của trà Quốc Thái năm nay 60 tuổi đang truyền nghề làm trà Quốc Thái B’lao sang đời thứ ba.

Vùng chuyên canh chè xuất khẩu

Thạc sĩ Phan Quốc Hùng – Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và chuyển giao kỹ thuật cây công nghiệp và cây ăn quả tỉnh Lâm Đồng cho biết: tỉnh nằm trên đất cao nguyên Bazan, khí hậu mát mẻ phù hợp với việc sản xuất cây công nghiệp dài ngày, đặc biệt là cây chè trên các triền đồi Bảo Lộc - Bảo Lâm - Di Linh. Năm 2006, cây chè được trồng trên 25.500 ha, chiếm hơn 60% diện tích canh tác. Những năm gần đây, vùng chuyên canh chè ở Bảo Lộc là địa chỉ đầu tư của nhiều công ty trong và ngoài nước. Nổi bật là Công ty TNHH Tâm Châu; Công ty Fusheng (Xuân Trường, Đà Lạt), Công ty liên doanh chè Kinh Lộ (Di Linh), Công ty liên doanh chè Cam Lâm (Lâm Hà), Công ty TNHH chè Tân Nam Bắc (Bảo Lộc)... Chị Trần Thị Anh Thư, chủ doanh nghiệp Hằng Sơn Điền ở thôn 3, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm chuyên sản xuất trà Ô Long xuất khẩu sang Đài Loan đã dẫn chúng tôi đi thăm những đồi chè giống Ô Long được trồng và chăm sóc công nghiệp qui mô 50 ha. Những luống chè đều tăm tắp uốn lượn qua các triền đồi ôm quanh hồ nước nhân tạo. Những đội công nhân đang thực hiện những bước chăm sóc đúng quy trình. Chè hái về đưa vào chế biến tại xưởng của Công ty được xuất khẩu hoàn toàn. Chị còn biểu diễn cho chúng tôi xem kỹ thuật pha trà theo cung cách của người Đài Loan. Mùi vị của trà Ô Long trồng và chế biến tại đây thật đặc biệt, và sản phẩm có giá 100 USD/kg. Chị cho biết từ thành công tại đây, công ty đang tính đến dự án đầu tư vào vùng chè ở một tỉnh Tây Bắc. Thạc sĩ Phan Quốc Hùng cho biết: các giống trà mới Shan TB11, TB14 và PH1 đang được trồng bằng phương pháp giâm cành tại Lâm Đồng, đưa diện tích trà trồng bằng cành lên 20% tổng diện tích chè cả tỉnh. Ngoài ra, các công ty nước ngoài đã đưa một số giống đặc biệt du nhập vào Lâm Đồng như Ô Long, Kim Xuyên, Tứ Quý, Kim Ngọc (Đài Loan), giống Yabukita (Nhật).... Các giống này đang trồng trong khuôn khổ của các dự án đầu tư, chưa phổ biến trên diện rộng, chiếm khoảng 2.000 ha. Giá thành các loại chè cũng khác nhau, sản phẩm giống chè địa phương có giá bán lẻ 100.000 đồng/kg thì các giống chè ngoại nhập kể trên giá bán lẻ 1.500.000 đồng/kg.

Nghệ thuật pha trà

Nếu muốn thưởng thức nghệ thuật pha trà, bạn hãy đến Trâm Anh quán và Tiên Phong quán. Ông Vũ Hồng Anh, chủ Trâm Anh quán và hai cô con gái Vũ Ngọc Trâm Anh và Vũ Ngọc Xuân Anh đều là những nghệ nhân pha trà thường được chọn trình diễn nghệ thuật pha trà B’lao. Theo ông, pha trà và cách thưởng thức trà mang đậm giá trị văn hóa, tinh thần của người Việt Nam. Hiệp hội Chè Việt Nam phong tặng thương hiệu Trâm Anh là “danh trà”. Đến Tiên Phong quán, dưới khung cảnh và nội ngoại thất nhà rường Quảng Nam chúng tôi lại được chứng kiến cách pha trà của nghệ nhân Trần Ghi Thương, một cô gái trẻ được huấn luyện bài bản phong cách pha trà Việt Nam. Nghệ thuật pha trà tinh tế của cô càng làm tăng thêm sức quyến rũ khi thưởng thức hương vị trà B’lao.

Cây chè được trồng hơn 25.500 ha trên các triền đồi ở Lâm Đồng.

Bài: Hữu Thành - Ảnh: Lê Cương, Minh Quốc, Hữu Thành

Bản quyền © Báo ảnh Việt Nam Địa chỉ: 11 Trần Hưng Đạo - Hà nội Tel. (84-4) 3933 2303 - Fax:(84-4) 3933 2291 Email: vietnamvnp@gmail.com